Luchtverontreiniging

We spreken van luchtverontreiniging als de lucht om ons heen vervuild is door stoffen die daar naar menselijke maatstaven niet thuishoren. Luchtverontreiniging kan een natuurlijke (bosbrand) of menselijke (industrie, verkeer) oorzaak hebben.

Vervuilende stoffen zijn bijvoorbeeld zwaveldioxide (SO2), stikstofoxiden (NOx), lood (Pb), fijn stof (PM10), koolmonoxide (CO), benzeen (C6H6) en ozon (O3). Deze stoffen hebben invloed op de gezondheid van mensen en zijn - afhankelijk van de concentratie en blootstelling - een belangrijke doodsoorzaak.

Recentelijk trok een satellietfoto waarop de luchtkwaliteit in beeld werd gebracht veel aandacht. Nederland is een van de gebieden met de hoogste concentratie stikstofdioxiden van de wereld. Als de foto 10 jaar geleden was genomen, was de situatie overigens nog alarmerender geweest. Strengere normen en technologische ontwikkelingen hebben ervoor gezorgd dat de lucht al iets minder vies is dan vroeger.
Ook in Nijmegen en Weurt blijken stikstofdioxide en fijn stof in te hoge concentratie aanwezig, vooral langs drukke wegen. De overige stoffen uit het Besluit Luchtkwaliteit voldoen aan de norm.
Inmiddels zijn in Nijmegen twee permanente meetstations gerealiseerd in het kader van het landelijk meetnet luchtkwaliteit.

Fijn stof bestaat uit zwevende deeltjes kleiner dan 10 micrometer (1/100 millimeter) en is schadelijk voor de gezondheid. De kleine zwevende deeltjes komen bij inademing diep in de longen terecht. Grotere deeltjes worden door de neus vastgehouden en uitgescheiden via het slijmvlies. Langdurige blootstelling kan leiden tot problemen met de gezondheid en mogelijk zelfs voortijdig overlijden. Ziekten die kunnen ontstaan of verergeren door fijn stof zijn hart- en longziekten, bronchitis en astma.
Een groot deel van het fijn stof in Nederland is van natuurlijke oorsprong (zand, zeezout, stuifmeel) of waait over vanuit het buitenland. Ongeveer een kwart van het fijn stof in Nijmegen-West en Weurt komt van bronnen in het gebied zelf. De belangrijkste lokale bronnen zijn wegverkeer en scheepvaart. Een vrachtwagen vervuilt ongeveer zeven maal meer dan een personenauto, maar er zijn ongeveer tien keer zoveel personenauto's. Het verkeer als geheel draagt ongeveer 10 maal meer bij aan de concentratie fijn stof dan bedrijven. Omdat een groot deel van het fijn stof van over de grens komt en Nederland zelf ook veel fijn stof 'exporteert', stimuleren we ook de landelijke overheid om fijn stof te bestrijden.

Stikstofdioxide (NO2) ontstaat bij de verbranding van fossiele brandstoffen. Lucht bestaat voornamelijk uit stikstof (N2) en zuurstof (O2). Bij ieder verbrandingsproces - van lucifer tot vuilverbranding - verbinden ze zich tot stikstofoxiden. Stikstofoxiden zijn zeer schadelijk voor het milieu en kunnen in het menselijk lichaam voor longbeschadigingen zorgen.Anders dan fijn stof komt stikstofdioxide vooral van lokale bronnen. Dat betekent dat het effect van maatregelen die we in Nijmegen-West en Weurt nemen, hier direct te merken zijn. Ook bij stikstofdioxide is het verkeer de grote boosdoener. Een vrachtauto stoot 20 keer meer stikstofdioxide uit dan een personenauto.